Voleybol ve Basketbol Oyuncularında Motor Yeterlik ve Dikkat Performansı: Bir Karşılaştırma Araştırması

Yazarlar

  • Mesut PEHLİVAN Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
  • Umut CANLI Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
  • Ali Mert ŞENDİL Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
  • Zeynep DOĞAN Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.14930674

Anahtar Kelimeler:

Dikkat, Motor yeterlilik, basketbol, Voleybol, Dikkat, motor yeterlik, voleybol, basketbol

Özet

Bu araştırma 11-13 yaş grubundaki voleybol ve basketbol oyuncularının motor yeterlik unsurları ve dikkat düzeylerinin karşılaştırılması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Örneklem grubu, 100 basketbolcu ve 101 voleybolcu olmak üzere toplam 201 sporcudan oluşmuştur. Voleybol grubunun tamamı kızlardan, basketbol grubunun tamamı erkeklerden oluşmuştur. Yapılan ölçümler öncesinde kişisel bilgi formları ile sporcular ile ilgili gerekli bilgiler toplanmıştır. Sonrasında, sporcuların antropometrik ölçümleri (boy uzunluğu, vücut ağırlığı) gerçekleştirilmiş ve Beden Kütle İndeksi (BKİ) değerleri hesaplanmıştır. Motor yeterlik unsurlarının belirlenmesi için KTK3+ test bataryası kullanılmıştır. Dikkat düzeylerinin belirlenmesinde ise d2 dikkat testi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin istatistiksel analizi SPSS 18.0 programına aktarılmış ve analizler bu istatistik programı kullanılarak yapılmıştır. Yapılan homojenlik testi sonucunda verilerin normal bir dağılım gösterdiği belirlenmiştir. Bu noktada, gruplar arası karşılaştırmalarda bağımsız örneklemler t-testinin kullanılmasına karar verilmiştir. Farklılıkların etki büyüklükleri hesaplanmış ve Cohen d değerlerine göre yorumlanmıştır. Motor yeterlik unsurları arasında gruplar arası anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir (p>0,05). İki grup arasında dikkat düzeyine ait unsurların karşılaştırmasında TN, E2, CP ve TN-E parametrelerinde voleybol sporcularının lehine anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir (p<0,05; 0,01). Sonuç olarak, motorik unsurları benzer olan iki gruptan, voleybolcular, basketbolculara göre dikkat performansı açısından daha iyi sonuçlar elde etmişlerdir.

Referanslar

Ateş, B., Çetin, E. ve Yarım, İ. (2017). Kadın sporcularda denge yeteneği ve denge antrenmanları. Gaziantep Üniversitesi Spor Bil Der. 2(2),66-79.

Barlow, M. J., Findlay, M., Gresty, K. & Cooke, C. (2014). Anthropometric variables and their relationship to performance and ability in male surfers. European Journal Of Sport Science. 14(Sup1), 171-177.

Barnett, L. M., Van Beurden, E., Morgan, P. J., Brooks, L. O. & Beard, J. R. (2009). Childhood motor skill proficiency as a predictor of adolescent physical activity. Journal Of Adolescent Health. 44(3), 252-259.

Basu, S., Roy, A. S., Dalui, R., Bandyopadhyay, A., Basu, S. & Roy, S. (2019). Physical fitness of basketball and volleyball players of kolkata, India. International Journal Of Clinical And Experimental Physiology. 6(4), 111-117.

Battaglia, G., Paoli, A., Bellafiore, M., Bianco, A. & Palma, A. (2014). Influence of a sport-specific training background on vertical jumping and throwing performance in young female basketball and volleyball players. The Journal Of Sports Medicine And Physical Fitness. 54(5), 581-587

Boutcher, S. H. (2008). Attentional processes and sport performance. In T. S. Horn (Ed.), Advances in sport psychology (3rd ed., pp. Human Kinetics.

Brickenkamp, R. & Zillmer, E. (1998). The d2 test of attention. Seattle: Hogrefe & Huber Publishers.

Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (11. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.

Ćaćić, I., Rupčić, T., Dukarić, V., Feng, L. & Cigrovski, V. (2020). Differences in motor abilities between female basketball and volleyball players. Hrvatski Športskomedicinski Vjesnik. 35(1-2), 41-45.

Can, B. (2008). Bayan voleybolcularda denge antrenmanlarının yorgunluk ortamında propriosepsiyon duyusuna etkisi. Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü (Doctoral Dissertation, Doktora Tezi, Ankara).

Cools, W., Martelaer, K. De, Samaey, C. & Andries, C. (2009). Movement skill assessment of typically developing preschool children: a review of seven movement skill assessment tools. Journal Of Sports Science & Medicine. 8(2), 154–68.

Çağlar, E. ve Koruç, Z. (2006). D2 dikkat testinin sporcularda güvenirliği ve geçerliği. Spor Bilimleri Dergisi. 17 (2), 58-80.

Emrahoğlu, N. ve Öztürk, A. (2010). Fen bilgisi öğretmen adaylarının akademik başarılarına bilişsel farkındalığın etkisi: bir nedensel karşılaştırma araştırması. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 19(2), 18-30.

Eynur, B. R., Eynur, A. ve Erzeybek, M. S. (2017). Studying attention levels of the university students from various sport branches. In Shs Web Of Conferences (Vol. 37, P. 01059). Edp Sciences.

Fransen, J., D’hondt, E., Bourgois, J., Vaeyens, R., Philippaerts, R. M. & Lenoir, M. (2014). Motor competence assessment in children: convergent and discriminant validity between the bot-2 short form and ktk testing batteries. Research İn Developmental Disabilities. 35(6), 1375–1383.

Gallahue, D. L. & Ozmun, J. C. (2012). Understanding motor development children adolescent. In Mcgraw Hill, Humanities, Social Sciences And Langauges (Vol. 36, Pp. 533-544).

Goldstein, E. B. (2013). Bilişsel psikoloji. (Çev.: Okhan Gündüz). İstanbul: Kaknüs Yayınları. Orijinal çalışma basım tarihi/Original work published: 2008)

Gökdemir, K., Cigerci, A. E., Er, F., Suveren, C. ve Sever, O. (2012). The comparison of dynamic and static balance performance of sedentary and different branches athletes. World Applied Sciences Journal. 17(9), 1079-1082.

Güler, D., Kayapınar, F. Ç., Pepe, K. ve Yalçıner, M. (2010). Futbol şampiyonasına katılan çocukların fiziksel, fizyolojik, teknik özellikleri ve performanslarını etkileyen faktörler. Genel Tıp Dergisi. 20(2), 43-49.

Haga M. (2008) The relationship between physical fitness and motor competence in children. Child Care Health Dev. 34(3):329-334.

Hardman, C. M., Wanderley-Júnior, R. D. S., Oliveira, E. S. A. De. & Barros, M. V. G. De. (2017). Relação entre atividade física e ımc com o nível de desempenho motor coordenado de crianças em ıdade escolar. Brazilian Journal Of Kinanthropometry And Human Performance. 19(1), 50.

Hardy Ll., Reinten-Reynolds T., Espinel P., Zask A. & Okely Ad. (2012) Prevalence and correlates of low fundamental movement skill competency in children. Pediatrics. 130(2), E390-E398.

Henderson S. & Sugden D. (1992) The movement assessment battery for children. Kent. Uk: The Psychological Corporation.

Hopkıns, W., Marshall, S., Batterham, A. & Hanın, J. 2009. Progressive statistics for studies in sports medicine and exercise science. Medicine Science İn Sports Exercise. 41, 3.

Kantomaa M. T., Purtsi J., Taanila A. M., Remes, J., Viholainen, H., Rintala, P., Ahonen, T. & Tammelin, Y. H. (2011). Suspected motor problems and low preference for active play in childhood are associated with physical inactivity and low fitness in adolescence. Earnest Cp, Ed. Plos One. 6(1), E14554.

Kayhan, R. F. ve Erdemir, İ. (2022). Genç basketbol ve voleybol sporcularının somatotip özellikleri ve bazı performans test sonuçlarının karşılaştırılması. International Journal Of Sport Exercise And Training Sciences-Ijsets. 8(4), 197-206.

Kılıç, R.T. (2018). Farklı branşlardaki sporcuların denge kararlılık sınırlarının karşılaştırılması. Journal Of Exercise Therapy And Rehabilitation. 5(2), 106-115.

Kiphard, E. J. & Schiling, F. (2007). Körperkoordinationstest Für Kinder 2, Überarbeitete Und Ergänzte Aufgabe. Beltz Test.

Kula, E. (2018). Dikkat becerisi geliştirmeye dayalı programın dikkat eksikliği olan ilkokul öğrencileri üzerindeki etkisinin incelenmesi. Doktora Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.

Livonen, S., Saakslahti, A. & Laukkanen, A. (2016). A review of studies using the körperkoordinationstest für kinder. European Federation Of Adapted Physical Activity. 8(2), 18– 36.

Maggil, R.A. (2004). Motor learning and control: concepts and applications, Mc Graw Hill, Boston.

Makaracı, Y., Uysal, A. ve Soslu, R. (2021). Basketbol ve voleybolda tek taraflı counter movement sıçrama değerlerinin karşılaştırılması. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi. 6(2), 472-481.

Mondal, S., Nayek, B. & Chatterjee, K. (2016). A comparative study on strength, agility and dynamic balances between volleyball and basketball players. International Journal Of Physiology, Nutrition And Physical Education. 1(2), 81-84.

Othman, M. ve Kıyıcı, F. (2023). Sporcuların dikkat ve reaksiyon düzeylerinin branşlara göre karşılaştırılması1. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi. 6(1).

Peña, J., Moreno-Doutres, D., Coma, J., Cook, M. & Buscà, B. (2018). Anthropometric and fitness profile of high-level basketball, handball and volleyball players. Revista Andaluza De Medicina Del Deporte. 11(1), 30-35.

Pişkin, N. E. ve Alpay, C. B. (2019). 8 haftalık kort tenis antrenmanının 10-12 yaş aralığındaki çocuklarda dikkat gelişimleri üzerine etkisi. Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi. 13 (1).

Platvoet, S., Faber, I. R., De Niet, M., Kannekens, R., Pion, J., Elferink-Gemser, M. T. & Visscher, C. (2018, September). Development of a tool to assess fundamental movement skills in applied settings. In Frontiers İn Education (Vol. 3, P. 75). Frontiers Media Sa.

Renk, M., İbiş, S. ve Aktuğ, Z. B. (2020). 10-13 yaş grubu çocuklarda oyunsal etkinliklerin dikkat gelişimine etkisi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. 5(2), 181-193.

Robinson, L. E., Stodden, D. F., Barnett, L. M., Lopes, V. P., Logan, S. W., Rodrigues, L. P., & D’hondt, E. (2015). Motor competence and its effect on positive developmental trajectories of health. Sports Medicine. 45, 1273-1284.

Ruff, H. A. & Rothbart, M. K. (2001). Attention İn Early Development: Themes And Variations. Oxford University Press.

Salihi, M. ve Kıyıcı, F. (2023). Sporcularin dikkat ve reaksiyon düzeylerinin branşlara göre karşilaştirilmasi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi. 6(1-Cumhuriyet'in 100. Yılı Özel Sayısı), 1213-1226.

Stodden D., Langendorfer S. & Roberton M. (2009). The association between motor skill competence and physical fitness in young adults. Res Q Exerc Sport. 80(2), 223-229.

Tabachnıck, B. G. & Fıdell, L. S. 2013. Using multivariate statistics (6th ed.). Boston, Ma: Pearson.

Tabrizi, H. B., Abbasi, A. & Sarvestani, H. J. (2013). Comparing the static and dynamic balances and their relationship with the anthropometrical characteristics in the athletes of selected sports. Middle-East Journal Of Scientific Research. 15(2), 216-221.

Tavacıoğlu, L. (1999). Spor Psikolojisi: Bilişsel Değerlendirmeler. Ankara: Bağırgan Yayınevi.

Thompson, T., Steffert, T., Ros, T., Leach, J. & Gruzelier, J. (2008). Eeg applications for sport and performance. Methods. 45(4), 279-288.

Tokgöz, G. (2022). Bölgesel deplasmanlı ligde oynayan kadın basketbolcu ve voleybolcuların görsel işitsel reaksiyon, çeviklik ve statik denge değerlerinin karşılaştırılması. Journal Of Global Sport And Education Research. 5(2), 57-66.

Yaycı, L. (2013). D2 dikkat testinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kalem Uluslararası Eğitim Ve İnsan Bilimleri Dergisi. 3, 43-80.

Yayınlanmış

2024-11-10

Nasıl Atıf Yapılır

PEHLİVAN, M., CANLI, U., ŞENDİL, A. M., & DOĞAN, Z. (2024). Voleybol ve Basketbol Oyuncularında Motor Yeterlik ve Dikkat Performansı: Bir Karşılaştırma Araştırması . OZ Spor Bilimleri Dergisi, 1(2), 26–38. https://doi.org/10.5281/zenodo.14930674